20/09/2016 11:44 PM / Điểm tin

Điện mặt trời - hướng có thể tránh điện hạt nhân

Điện hạt nhân, mới nghe có vẻ hấp dẫn vì chi phí sản xuất ra 1kW điện rẻ. Nhưng nếu tính gộp cả các chi phí phải trả để làm sạch môi trường, trong trường hợp sự cố xảy ra, thì giá điện hạt nhân không còn hấp dẫn nữa. Điện mặt trời thì sao?

Phát triển các nguồn điện theo hộ gia đình

Chưa kể, với đặc điểm là nước lạc hậu, VN sẽ bị phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ hạt nhân của nước ngoài. Khả năng sự cố hạt nhân ở VN là hết sức cao bởi một phần do trình độ nhân lực nói chung còn thấp, một phần vì văn hóa công nghiệp ở VN không cao.

Nước VN hiện đang là một mảnh đất còn xanh và sạch về mặt môi sinh, nhất là vùng miền Trung. VN đang là điểm đến hấp dẫn về mặt du lịch, và sau này có thể là thương mại. Nhưng nếu đưa các lò phản ứng hạt nhân vào VN, rồi nếu chẳng may xảy ra sự cố, tất cả sẽ thay đổi, sẽ kéo theo những bất lợi rất ghê gớm, có thể phải trả giá bằng nhiều lần lợi ích thu được từ điện hạt nhân giá rẻ.

Ngoài ra, khi đi theo điện hạt nhân, thời gian để có được nguồn điện cũng sẽ hết sức lâu dài, trong khi VN đang cần có điện ngay để phục vụ sinh hoạt và phát triển kinh tế.

Trong các kế hoạch phát triển điện của VN, người ta mới chỉ chú trọng đến việc phát triển các nhà máy điện quy mô, mà chưa tính đến khả năng phát triển các nguồn điện theo hộ gia đình.

Chỉ tính riêng điện mặt trời, ở điều kiện VN, chúng ta đang lãng phí 1200Wh năng lượng mặt trời trên mỗi mét vuông đất. Cứ một mái nhà tại đô thị, với diện tích 60m2, đang lãng phí không sử dụng 72000Wh hay 72kWh năng lượng biếu không của mặt trời.

Không chỉ có thế, chúng ta lại còn phải tốn thêm vài kWh điện một mái nhà (cho hệ thống điều hòa) để làm đẩy bớt lượng nhiệt đó ra ngoài đường phố. Với hiệu suất chuyển năng lượng mặt trời ra điện năng thông thường hiện nay vào khoảng 20%, một mái nhà 60m2 có khả năng đem lại 14.4kW điện, đủ dùng dư dả cho cả hộ gia đình: vừa tránh được nắng nóng, vừa có điện dùng.

Nếu có cơ chế thích hợp để các hộ gia đình tự phát triển được hệ thống điện mặt trời trên mái nhà của mình, VN có thể tạo ra một cuộc cách mạng về năng lượng. Để tạo được hệ thống điện mặt trời, một hộ gia đình không cần đến 1 năm, 1 tháng, hay một tuần. Người ta có thể mua và lắp đặt cả hệ thống điện mặt trời vài kW trong 1 ngày, và ngày hôm sau là có điện dùng luôn.

Nếu hàng trăm, hàng ngàn hộ gia đình cùng làm như vậy, chúng ta có thể nhanh chóng tăng lượng điện cung cấp trong hệ thống điện quốc gia chỉ trong vài tháng, thậm chí không cần đến vài năm.

Nếu thật nhiều hộ gia đình cùng sử dụng điện mặt trời, cả nước sẽ hình thành một nền công nghiệp mới, sẽ tạo ra rất nhiều việc làm trong công đoạn sản xuất, phân phối, lắp đặt, bảo trì; giá thành cho sản phẩm cũng sẽ giảm đi rất nhiều.

Điều quan trọng nhất là thành phố sẽ đỡ nóng hơn, môi trường sạch hơn, tương lai vững bền hơn. Ngành công nghiệp năng lượng mặt trời thực sự rất đơn giản, an toàn, đơn giản hơn vạn lần việc dấn thân vào điện hạt nhân.

Chủ động tăng, giảm nguồn cung

Nhưng để điều này biến thành hiện thực, nhà nước cần bắt tay vào làm nhiều việc cụ thể. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chúng ta còn chưa có nỗ lực gì để xây dựng ngành công nghiệp năng lượng mặt trời.

Là một nước rất giàu năng lượng mặt trời, nhưng mới chỉ gần đây mới có nhà máy chế tạo pin mặt trời dạng phim (có hiệu suất chuyển đổi chỉ khoảng 10%) của Mỹ đầu tư toàn bộ. Công nghệ tinh chế silic, tạo wafer và pin mặt trời (solar cell) dạng tinh thể đơn và đa tinh thể (hiệu suất chuyển đổi đến 20%), không có gì bí hiểm nhưng cũng chưa được nhà nước hỗ trợ để phát triển, đưa vào sản xuất đại trà. Một vài công ty chế tạo tấm pin mặt trời (solar panel) của VN chỉ dừng lại ở việc chế tạo khung nhôm kính để lắp ráp các tấm pin nhập từ TQ.

Về mặt ứng dụng điện mặt trời, việc ứng dụng chỉ kinh tế nhất khi điện mặt trời luôn được sử dụng 100%, đồng thời không cần phải dùng hệ thống bình ắc quy để trữ điện. Việc này đã được nhiều nước trên thế giới giải quyết đầy đủ bằng cách cho hệ thống điện mặt trời đặt ở từng nhà, được kết nối với hệ thống điện lưới quốc gia thông qua thiết bị chuyển tiếp điện (converter).

Khi gia đình không dùng hết điện mặt trời, lượng điện đó sẽ được chuyển thẳng vào mạng lưới điện quốc gia. Khi nguồn cung điện mặt trời yếu đi, hoặc khi nhu cầu dùng điện tăng lên, thiết bị chuyển tiếp điện tự động lấy điện từ mạng điện quốc gia chuyển vào cho các hộ gia đình.

Thiết bị chuyển tiếp điện có hai đồng hồ chỉ lượng điện mà gia đình tiêu thụ và lượng điện mà hệ thống điện mặt trời của gia đình đã cung cấp cho mạng lưới điện quốc gia. Tiền điện hàng tháng sẽ được tính trên cơ sở lượng điện sử dụng và lượng điện mà hộ gia đình cung cấp. Hết sức tiện lợi, hết sức rẻ tiền, hết sức kinh tế.

VN đang có lợi thế rất lớn đó là nguồn cấp điện hiện nay của VN chủ yếu là thủy điện hoặc nhiệt điện, trong khi mức sử dụng điện cao điểm, dành cho sản xuất, lại rơi vào ban ngày, khi nguồn điện mặt trời dồi dào.

Nếu áp dụng mô hình trên (như ở Úc đã làm), VN có thể chủ động tăng giảm nguồn cung điện từ các nhà máy để tổng lượng điện trên mạng lưới điện quốc gia (bao gồm điện cung cấp từ các hộ gia đình và điện nhà máy) đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Có thể, khi VN có nhiều hộ gia đình có hệ thống điện mặt trời, các nhà máy thủy điện, nhiệt điện giảm công suất vào ban ngày để chạy vào ban đêm.

Sức mạnh nhân dân

Sức mạnh của nhân dân là sức mạnh vĩ đại. Chúng ta hãy nhớ về tình hình nhà cửa thời bao cấp, khi chỉ dùng vốn nhà nước, chúng ta lúc nào cũng khan hiếm nhà cửa, mãi không thể nào cung cấp đủ thậm chí cho nhu cầu ở tối thiểu. Chỉ cần bãi bỏ các rào cản, cho phép người dân tham gia vào quá trình xây dựng nhà cửa, chỉ với thời gian rất ngắn, mọi khó khăn trước kia đều tự được giải quyết. Vốn người dân bỏ vào xây dựng nhà cửa vượt xa hàng trăm lần nguồn vốn nhà nước có thể lo được.

Vậy tại sao không tìm cách để một lần nữa huy động sức người, sức của của nhân nhân trong nhiệm vụ phát triển nguồn cung điện năng? Tại sao không tạo chính sách để mỗi hộ gia đình đều có thể bỏ vốn vào phát triển nguồn cung điện? Ta có 20 triệu hộ gia đình. Chỉ cần 1/10 số đó chịu bỏ tiền ra để làm 2 triệu bộ phát điện 1.5kWh, chúng ta đã có thể tạo ra thêm 3000MWh điện.

Trung Quốc là nước lớn, nhiều tiền, thiếu điện nặng nề, thế mà từ năm 1991 đến 2008, sau 17 năm, TQ mới phát triển thêm được 2800MWh điện hạt nhân.

Tất cả những gì nhà nước cần làm là xây dựng bộ khung chính sách hợp lý, ưu tiên hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp điện mặt trời; xây dựng các chuẩn, nguyên tắc để các hệ thống điện cá nhân có thể được đấu nối với hệ thống điện quốc gia và thu lợi từ việc cung cấp điện cho mạng lưới điện quốc gia.

Rất nhiều nước trên thế giới đã làm điều này. Liệu VN đã bắt tay vào làm chưa? Nếu chưa bắt tay vào làm thì làm sao có thể xác định được giải pháp khả thi có thể thay thế cho điện hạt nhân.

 

ST

Người tạo: Nguyễn Văn Học  


Cập nhật
Gửi email
Người nhận
Email

Tài trợ